پلورالیسم صنفی؛ آنچه هست و آنچه باید باشد؛ سیدمهدی حجتی-وکیل دادگستری

تكثر گرايي در جامعه صنفي وكلاي دادگستري را شايد بتوان با عنوان جديدي به نام “پلوراليسم صنفي” مورد بررسي و واكاوي قرار داد.
از منظر مؤلفه هاي مربوط به پلوراليسم؛ يك جامعه مي تواند در ابعاد مختلف و در گعده هاي مختلف مذهبي، سياسي، صنفي و اجتماعي متكثر از عقايد و افكار مختلف و گوناگون بوده و در سايه همين تكثر گرايي و تضارب آراء و افكار مختلف، مسيري رو به تعالي طي كند.
جامعه صنفي وكلاي دادگستري نيز از وجود افكار و عقايد متفاوت و متضاد خالي نيست و بر مبناي وجود جريان هاي مختلفي كه در عرصه فعاليت هاي صنفي حضوري فعال و تأثير گذار دارند؛ امروز شاهد وجود تشكل ها و گروه هاي مختلفي در جامعه وكالت هستيم كه هر يك از آنها مدعي جريان سازي و داشتن شيوه خاص خويش براي اداره نهاد صنفي و امور مربوط به آن هستند.
اين جريان ها كه عمدتاً خود را در قالب تشكل هاي صنفي معرفي مي كنند، روز به روز متكثرتر شده و هر از چند گاهي شاهد ظهور و اعلام وجود تشكلي نوظهور در جامعه وكالت و در بين فعالان صنفي هستيم.
حال بايد ديد كه آيا تشكل هاي صنفي موجود يا تشكل هايي كه در آتيه شكل خواهند گرفت بر پايه فكر و ايده اي نو و خلاقانه و با تفكري متفاوت از آنچه ساير تشكلها بر مبناي آن به وجود آمده اند شكل گرفته اند و يا اينكه زيربنا و پايه تشكيل تشكل هاي موجود و نوظهور عمدتاً يكسان و با هدفي كم و بيش واحد پي ريزي شده اند.
واقعيت امر آن است كه همگي تشكل هاي صنفي با اهدافي همچون حفظ استقلال كانون وكلا و تثبيت و تقويت استقلال وكلاي دادگستري و ارتقاء جايگاه نهاد وكالت و …تشكيل شده و شروع به فعاليت كرده اند.
بنابراين تحقيقاً مي توان ادعا كرد كه جملگي تشكل هاي صنفي، اهداف نسبتاً واحدي را تعقيب كرده و اصولاً بدون تعقيب اين اهداف، عنوان تشكل صنفي كه به صورت غير انتفاعي به فعاليت مي پردازد بر آن ها صادق نخواهد بود.
با اين حال تعقيب هدفي واحد ملازمه با نگرش و تفكر واحد و اتخاذ شيوه اي يكسان ندارد و هر تشكلي مي تواند براي وصول به اهداف مورد اشاره در سطور پيشين، شيوه و مسيري مختص به خويش را برگزيده و از همان مسير، وصول به اهداف مشترك را تعقيب کند.
اما نگاهي به فضاي حاكم بر فعاليت هاي صنفي ِ تشكلي، مؤيد آن خواهد بود كه علي رغم تكثر تشكل هاي صنفي و وجود ٢٣ تشكل ثبت شده در شوراي تشكل هاي وكلاي دادگستري؛ صرفاً سه يا چهار جريان مؤثر، در حوزه امور صنفي تا كنون مجال بروز و ظهور پيدا كرده اند و تكثر تشكل ها به معني تكثر آراء و عقايد مختلف در اداره امور مربوط به جامعه وكالت نيست.
در واقع عمده تشكل هاي مختلف موجود يا در شرف ايجاد، حائز شيوه فكري و نگرشی متفاوت با ديگر تشكل هاي صنفي نيستند؛ بلكه بدون خلاقيت و ارائه روشي نو در اداره امور نهاد صنفي متبوع خويش، عمدتاً مسيري واحد و مورد آزمون و خطا قرار گرفته ساير تشكل ها و جريان هاي فكري را تعقيب مي كنند.
به علاوه جريان هاي موجود در جامعه صنفي وكلاي دادگستري كه مشتمل بر حرفه اي ها، وكلاي دانشگاهي، جمعيت اسلامي و اخيراً جريان هاي پوپوليستي است نيز مانيفست و پايگاه فكري محكمي براي خويش تعريف نكرده اند و مبانی نظری آنها تا کنون مجهول باقی مانده است و در واقع، در حوزه فعاليتهاي صنفي، ما با چيزي به نام “تكثر طيفهاي صنفي” مواجهيم تا چيزي به نام جريان هاي نظری و فكری و به همین دلیل هم علی رغم تغییراتی که در رأس هرم مدیریتی کانون وکلا در ادوار مختلف صورت گرفته است، تغییر محسوسی در اداره و شیوه مدیریت کانون دیده نمی شود.
از اين رو بر خلاف آنچه كه در مقدمه اين بحث بدان اشاره شد، جامعه وكالت تا دسترسي به واقعيتي به نام “پلوراليسم صنفي” كه تحقق آن منوط به وجود جريان هاي متفكرانه مديريتي و ارائه روشهاي علمي و نظری مديريت نهاد صنفي است فاصله اي طولاني دارد و تكثر تشكل هاي صنفي، به معنی تکثر ایده ها و افکار گوناگون نیست و این تعدد و تکثر عمدتاً براي رقابت هاي انتخاباتي و رسيدن به كرسي هيأت مديره كانون وكلاست.
لازم به ذکر است که یکی از خصوصیات مهم جوامع صنفی پلورال از دیدگاه پلورالیست¬ها مشارکت افراد متبوع صنف در اداره جامعه صنفی و ایفای نقش در اداره امور آن می¬باشد در حالی که چنین مشارکتی در تشکل های صنفی وکلای دادگستری دیده نمی شود و همکاران وکیل، کمتر تمایلی به حضور و عضویت در تشکل ها و مشارکت در فعالیت های صنفی دارند.
همین امر فی حد ذاته مبیّن آن است که تکثری از حیث نظری و فکری در میان تشکل های صنفی وکلای دادگستری وجود ندارد تا جاذبه ای برای سایرین برای حضور و عضویت در آن گروه یا تشکل ایجاد کند.



پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *